dinsdag 27 november 2007

Boris, ik hield van je!


Ik liep langs de Maas, in het donker
Het was stil. In de verte, de lichten van de stad
ik dacht aan het thuiskomen
een rustige avond, een glaasje wijn.

Een bericht. Een onbekend nummer, dacht ik.
Na het bellen, een vertrouwde stem
"Boris is overleden", zei ze.
Ongeloof. Een traan.
De weg langs de rivier zag er vredig uit
de straten leeg, een enkel schip
in het zwarte water.

Kort geleden had ik nog je foto
op het web gezet
met een bijzonder gedicht over vrijheid
Een portret vanaf de zijkant. Vooraan in beeld,
je rastahaar
Je zag het niet. Je was puur jezelf.
Die blik...

Ik vroeg je nog om met me te dansen
bij het feest op het werk
"Mijn knie", zei jij. Je liet het verband zien.
Ik heb veel van je geleerd:
dat iedereen gelijk is. Delen. Dat huidskleur of status
helemaal niet belangrijk is.

Gisteren schreef ik nog over vergankelijkheid
zonder te beseffen dat jij er niet meer was
Lieve Boris, vrijheid past bij jou. Hier,
een deel van het gedicht
die ik voor jou uitgekozen had:

"...Libertad se bebe y se respira
la libertad es cantar en tiempo de silencio
la libertad si quieres será tuya
pero
sólo por un momento
porque cuando la tengas
se escapará riendo entre tus manos
y tendrás que buscarla y perseguirla
por las calles ciudades praderas y desiertos
de todo el vasto mundo
porque se deja amar únicamente por amor por ganas
porque ella
es más hermosa que una pluma al viento."

Gedicht en foto: Rosa
Fragment gedicht in het Spaans: José Agustín Goytisolo


maandag 26 november 2007

Sommigen willen helemaal niets


Je ziet, ik wil veel,
wellicht wil ik alles:
het duister van elke oneindige val,
van elk stijgen het schitterend lichtspel.

Zovele levenden willen helemaal niets.
Door eigen lichtvaardig oordeel
geadeld met gladde gevoelens.

Maar jij bent blij met ieder aangezicht
dat dient en dorstig is.

En jij verheugt je over allen
die je als instrument gebruiken.

Nog ben je niet koud. Het is niet te laat
om nog in je wordende diepten te duiken
waar men het leven vreedzaam ontdekt.

Rainer Maria Rilke, "Het Getijdenboek"
Foto: Rosa

vrijdag 23 november 2007

De schoonheid van het verval


Een paar dagen geleden zag ik een korte film over vervallen huizen, opgenomen in Griekenland. De regisseur had een totaal ander beeld laten zien van dingen die ons meestal op het eerste gezicht niet opvallen. In de toeristische folders wordt Griekenland altijd afgebeeld als een land met paradijslijke stranden, mooie landschappen, en de wereldberoemde klassieke gebouwen. Maar alles heeft twee gezichten.

De camera draaide heel langzaam, liet een paar seconde de beelden zien: deuren waar stukjes eraf waren, vervallen gebouwen, kapotte ramen waar je door het glas heen kon kijken. Ik vond juist dit soort beelden een bijzondere schoonheid bezitten. "De tand des tijds", dingen die vroeger mooi zijn geweest. Het idee van perfectie klopt niet meer en maakt ons onrustig.

De term "schoonheid" bevat veel nuances. Gisteren keek ik in een boek over honderdjarige vrouwen. De indrukwekkende schoonheid van een oud, rimpelig gezicht. Een intense blik die meer dan duizend woorden zegt. Pure mensen met een heel leven achter zich.

Alles is vergankelijk, net als wij. Er is een fotoboek van Hannes Wallrafen met stillevens, "De dingen". Zwart wit foto's die het heel treffend uitbeelden: twee vieze kopjes met schoteltjes, een oude emmer, uitgelopen aardappels, een donkere kelder waar door een kapotte muur een beetje licht naar binnen schijnt. De schoonheid van het verval.

foto: Rosa

woensdag 21 november 2007

Het licht is als het licht


Het licht is als het licht

En op een dag verlies je je gezicht,
vult elke spiegel zich met vormloos ik.
Een traanzak zie je, hangvlees, haarverlies,
maar geen gezicht. -Je weet: er valt op straat
niet veel te vragen, ja, de tijd, de weg,

maar niemand die je ooit het licht uitlegt.
Hoe kwam je in die huid terecht? En is
het waar dat ieder na zijn veertigste
voor zijn gezicht vertantwoordelijk is?

Vragen. Koudwatervrees. Straks ga ook jij
de weg van alle vlees. En wat dan nog?
Terwijl ik dit gedicht herschrijf beschijnt

de zon mijn hand. Het licht is als het licht.
Er woont een heerser achter mijn gezicht.

Gedicht: Menno Wigman, "Het licht is als het licht"
Foto: Rosa

zondag 18 november 2007

De Griekse goden van nu


Op het witte papier komt langzaam maar zeker een gezicht tevoorschijn, strak getekend met houtskool. Een tijdloos gelaat: mannelijke neus, doordringende ogen, volle lippen, krullend haar. Een Griekse god. Het lichaam ontbreekt. De vrouw zit naast me geconcentreerd te tekenen in het atelier. Het lijkt of hij leeft. En voordat ik er erg in heb, ben ik heel ver met mijn gedachten. De tijden van de oude Grieken herleven voor een moment in mijn fantasie. Wie was die man? Hoe was hij? Wat voor leven leidde hij?

De figuur van Adonis, uit de Griekse mythologie, komt in mijn gedachten op. De oorsprong van de naam is van het Fenicische Adon, dat "heer" betekent. Hij was een onverschrokken jager, die vaak roekeloos te werk ging. De godinnen Aphrodite en Persephone voedden hem op. Aphrodite, de godin van de schoonheid, was verliefd op hem. Adonis kwam tragisch aan zijn einde, doodgetrapt door een wild zwijn dat hij achtervolgde. De godin was zo ontroostbaar, dat ze het leed niet meer kon verdragen. Ze smeekte Zeus om Adonis uit de onderwereld terug te roepen. Elk seizoen mocht Adonis de onderwereld verlaten en zijn geliefde bezoeken. In de herfst keerde hij met tegenzin terug naar de andere kant. In de moderne wereld, wordt met Adonis verwezen naar een mooie jongen of een knappe, gespierde man.

In de actuele wereld zou je het kunnen associeren met bodybuilders. Gespierde mannen, mooie lichamen. De cult van het lichaam. In de negentiende eeuw waren de sterke mannen erg populair. De bekendste is Eugen Sandow, gezegend met een opvallend fysiek, een laag vetpercentage en goede lichaamsverhoudingen. Hij was één van de medeorganistatoren van de eerste wedstrijden en wordt ook "The father of modern bodybuilding" genoemd.

Op de sportschool zie ik vaak mannen die met gewichten aan het trainen zijn. Elke dag volgen ze een serie oefeningen, niks wordt overgeslagen. Aan de muur hangen posters van hoe het ideale lichaam eruit moet zien. Een zwarte man, ingevet met glanzende olie, kijkt stoer de zaal in.
Ik vraag me af of ze ook andere interesses hebben of, "that's it". Of ze iets weten over hun goddelijke voorgangers uit Fenicië, Syrie, Griekenland, Summerië of Babilonië. Zouden ze ooit iets over de geschiedenis van de bodybuilding gelezen hebben?.
Tegenwoordig is bodybuilding uitgegroeid tot een van de meest beoefende sporten ter wereld. In Nederland wordt deze vertegenwoordigd door de NBBF. Slechts een klein gedeelte houdt zich profesioneel bezig met de sport, maar ruim één miljoen mensen trainen dagelijks met gewichten.

Je hebt natuurlijk ook andere sporters die gespierd zijn, maar hun lichamen zien er minder opvallend uit. Zwemmers, atleten, en onze eigen Nederlandse schaatsers. Pezige, krachtige lichamen. Maar behalve kracht bezitten ze ook snelheid. De Griekse goden van nu.

De tekening is af, de man kijkt met dromerige ogen naar de verte in het zachte licht van het atelier. Voor een moment voelt het of hij naar mij kijkt. Ik pak mijn spullen in en volg de weg door de tuin. Buiten is het kil, het regent zachtjes. Ik loop langzaam naar buiten het donker in.

Foto van Jusup Wilkosz, http://www.flickr.com/photos/d_vdm/
Info bodybuilding: Wikipedia

vrijdag 16 november 2007

And what did you want?


And did you get what
you wanted from this life, even so?
I did.
And what did you want?
To call myself beloved, to feel myself
beloved on the earth.

Raymond Carver, "Late fragment"
foto: Rosa

woensdag 14 november 2007

Desolatio


Deze week bij het hardlopen dacht ik aan het Hollands landschap. Een mooie herfstdag, de wolken lichtpaars gekleurd, felle licht en donkere vlakken wisselden elkaar af. Heel anders dan andere dagen in de herfst of winter, de mist en het grijs waren even afwezig. Een adempauze in de tijd, een glimp van de lente. In de winter straalt het landschap een soort eenzaamheid uit. De uitgestrekte weilanden, ingepakt in een nevelige waas. Geen mens te zien, je kan eindeloos ver kijken. Een oneindigde wereld.

Eens las ik het woord "desolación" in een gedicht van Bernardo Atxaga. Het woord stamt uit het latijnse woord "desolatio". In het Dikke Van Dale betekent desolaat: "troosteloos" of "in ontredderde toestand". Een troosteloos landschap, zou je kunnen zeggen.

Toeschouwers

Een kille winterdag, een dunne laag ijs
op het gras
de horizon, een inmense ruimte in het kader
de bovenste vlak, de grijze hemel
het onderste, aardekleur
huizen en bomen, een paar stippen
hier en daar opgebracht.

Een vogel die gehaast
het luchtruim doorkruist
een vliegtuig, een speeldje in de lucht
verdwijnt snel
een horizontale streep in het midden
geeft de grens aan tussen hemel en aarde
Het is hier stil, het landschap
voelt desolaat.

Hemel, aarde, ijs, wind, en wij,
toeschouwers van het niks,
eenzaam in het brede landschap.
Foto en gedicht: Rosa